Foto zmiany

Losowy album

Zostań współautorem !

Napisz do nas


Nasze Statystyki Odwiedzin
Hasło - sprawdzam
stat4u

Józef Guzenda ps. "Ryś"



Dowódca Placówki AK „ Sosna II” powiększ zdjęcie Urodził się 16 lutego 1903 roku w Pabianicach ( woj. łódzkie) jako jedno z dziecko Władysława i Antoniny Sobczyków. W rodzinnej miejscowości ukończył gimnazjum i Kurs Nauczycielski.

Służbę wojskową odbywał w okolicy Łomży , kończąc Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty . Od 1924 pracował jako nauczyciel w powiecie łomżyńskim i kolnskim (Kolno). W 1932 roku ożenił się z Marią Techman pochodzącą z Sokołowa . Miał córkę Izabelę . Podczas ćwiczeń wojskowych został mianowany podporucznikiem . W 1939 roku uczył w szkole w Stawiskach. Kampanię wrześniową odbył wraz z macierzystym 33 pułkiem piechoty z Łomży wchodzącym w skład Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”. Podczas walk wrześniowych dostał się do niewoli z której prawdopodobnie uciekł. Po wrześniowej klęsce udał się wraz z rodziną do na teren sokołowszczyzny.
Zamieszkał w Nienadówce i tam w 1940 roku dostał pracę nauczyciela . Także w tym roku został członkiem Związku Walki Zbrojnej ( ZWZ). Po przybyciu na sokołowszczyznę Józef Guzenda zawiązywał nowe znajomości. Dobrymi znajomymi „Rysia” zostali Czesław Cieślik „Agawa”, Franiczek Tupaj „Kalina” dowódca placówki „Sosna I” Górno , w 1941 roku Gzuenda zawiązał bliska znajomość z Władysławem Wosiem „Pilo” któremu w 1944 roku przekazał obowiązki komendanta miasta Sokołów i dowódcy „Sosny II”.

W jesieni 1942 roku Józef Rządzki-Kordyszewski ps „Boryna” komendant Kolbuszowskiego Obwodu AK powierzył Guzendzie obowiązki komendanta AK Sokołów-Nienadówka noszącej kryptonim „Sosna II” . W ruchu oporu Guzenda przyjął pseudonimy „Pszczoła” , a następnie „Ryś” . J.K Guzenda organizował plutony AK , w jego mieszkaniu odbywały się zbiórki akowców , odprawy i czyszczenie broni należącej do placówki .W najburzliwszym roku dla miejscowego ruchu oporu Józef Guzenda został mianowany inspektorem Wojskowej Służby Ochrony Powstania ( WOSP) w Obwodzie AK Kolbuszowa „Kefir”. „Ryś” brał udział, również w tym roku w lipcu w odebraniu zrzutu broni w Kłapówce , gdzie do odbioru zrzutu wyznaczono 100 żołnierzy AK. Sygnałem wywoławczym , który miał być nadany prze radio w Londynie była melodia piosenki „Pije Kuba do Jakuba , Jakub do Michała”. Melodia nadana w jednym dniu o godzinie 17, oznaczała że samoloty ze zrzutem są już na Lotnisku Campo Cassale w Włoskim Brindisi. Ta sama melodia nadana na drugi dzień o godzinie 20-tej oznaczała, że wystartowały w drogę. Zrzut odebrano 9 lipca 1944 około północy. W odbiorze zrzutu uczestniczyli akowcy z placówek w Kolbuszowej, Sokołowie i Raniżowie .

Samolot zrzucił ok. 24 zasobników różnych wielkości , które zawierały : ręczne karabiny maszynowe Bren , pistolety maszynowe Sten i Thompson , pistolety Colt , rewolwery Smith-Wesson , granaty ręczne , amunicję, materiały wybuchowe , mundury wojskowe , koce i środki sanitarne. Podczas Akcji „Burza” Guzenda przebywał w zgrupowaniu członków AK w Porębach Kupieńskich.

We wrześniu tego roku podjął prace nauczycielską w kolbuszowskim gimnazjum i liceum. Zamieszkał w domu Władysławy Rychlowej. 1 października 1944 Józef Guzenda został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD . Od 23 października był więziony na Zamku w Rzeszowie, a następnie wywieziony do łagrów Borowicze , Jegolsk i Swierdłowsk. Do ojczyzny powrócił w listopadzie 1947 roku . Zamieszkał wraz z rodziną Pabianicach. Przez krótki okres cieszył się spokojem w 1952 został aresztowany wraz z żoną przez UB i po sześciu tygodniach został zwolniony. W 1957 roku ukończył zaoczne studia pedagogiczne w Warszawie i uzyskał tył magistra. Zmarł w Pabianicach 27 stycznia 1969 roku.

tekst: Dominik Dec


About | Privacy Policy | Cookie Policy | Sitemap
Copyright © Bogusław Stępień - 08/05/2013